Chúa Giêsu thường hay đảo ngược lại hoặc lật mặt trái của mọi vấn đề, mọi quan niệm, mọi định kiến để chỉ cho con người nhân loại thấy được mặt phải như Thiên Chúa thấy.

Hôm nay, Chúa chỉ cách cho chúng ta tìm kiếm Ơn Phúc, thật trùng hợp với ngày đầu năm âm lịch, mồng một Tết Canh Dần. Ngày Tết chúng ta thường hay chúc nhau được nhiều Phước, Lộc, Thọ trong năm mới.

Câu hỏi lớn nhất của triết học (philosophy) là “Mục đích của đời người là gì? Mọi người chúng ta đang tìm kiếm gì?” Và câu trả lời rất đơn giản: “Tất cả đều đi tìm hạnh phúc.” Nhưng hạnh phúc là gì? Có người nói hạnh phúc là Ân phúc (blessings). Dù là hạnh phúc hay ân phúc đều có chung một sự thật, đó là hạnh phúc hay ân phúc đều đến từ bên ngoài chúng ta. Là người không ai tự mình có thể ban ơn cho mình. Ân phúc là tặng ân, một ngạc nhiên đưa tới, là bonus. Thêm nữa, không ai tìm kiếm hạnh phúc một cách trưc tiếp. Chúng ta có hạnh phúc từ một đối tượng trực tiếp khác rồi từ đối tượng đó, chúng ta cảm thấy mình được hạnh phúc. Thí dụ như khi chúng ta có niềm vui khi phục vụ hay niềm ủi an khi dâng cúng thì giờ, tiền của cho người khác, cho dù rằng chúng ta không thấy được hình dáng diện mạo của hạnh phúc, nhưng cảm nghiệm được.

Tinh thần khó nghẻo Chúa Giêsu nói trong bài Tin Mừng khác với sự nghèo khổ vật chất. Một người không có tiền bạc, của cải vật chất nhưng rất có thể vẫn có tính tham lam và ganh tị trong lòng. Trái lại, một người giàu có vẫn có thể không ham mê tiền bạc.

Ông bà Bill và Melinda Gates, đôi vợ chồng giàu có thứ nhì trên thế giới hiện đang sống ở Seattle, Washington đã làm di chúc để lại 95% tài sản cho người nghèo tuy họ còn 3 người con. Theo bà Melinda mới đây khi người ta phỏng vấn hỏi tại sao không để lại tài sản cho con cái, hoặc cháu chắt sau nầy, bà nói chúng nó đã có thể tự lực mưu sinh, chúng tôi đã sắm sẵn cho con các cần câu nên không cần để lại cá. Tính đến nay ông bà đã dâng cúng một phần lớn tài sản để giúp đỡ trẻ em, người bệnh tật, và tất cả những ai trên thế giới cần đến để có thể sống một đời xứng đáng với phẩm giá làm người của họ. Quỹ từ thiện lấy tên là “Bill & Melinda Gates Foundation” cũng tài trợ các chương trình nghiên cứu chữa bệnh nan y v.v… tính đến năm 2009 số tiền cho đi đã lên tới 26 tỉ dollars (nghĩa là gần nửa số tài sản của ông bà); Ông bà Warren Buffet hiện sống tại Omaha, Nebraska theo thống kê năm 2009 là người giàu nhất thế giới với tài sản trị giá 56 tỉ dollars nhưng ông bà sống trong một căn nhà bình thường như một người có lợi tức trung bình (middle class) của một công dân Hoa-kỳ. Gần 80 tuổi nhưng ông nhà giàu nhất thế giới nầy vẫn hằng ngày tự mình lái cái xe hơi 2, 3 năm tuổi đi làm. Văn phòng làm việc của ông bày biện sơ sài, với một số rất ít nhân viên giúp việc dưới quyền. Chưa bao giờ ông sắm cho mình một chiếc xe mới toanh (brand new) nào. Ông bà vẫn dâng cúng tiền của vào quỹ từ thiện do ông bà Bill và Melinda Gates điều hành chứ không lập ra một hội từ thiện riêng mang tên của mình theo thói quen của những nhà giàu trên thế giới. Mới đây ở trang web/Google có đăng tổng số tiền mà ông Warren Buffet đã gửi cho quỹ từ thiện của ông bà Gates tính đến tháng 7, 2009 đã lên đến 37 tỉ dollars. Ông cũng đã từng tuyên bố sẽ để lại tài sản cho các cơ quan từ thiện sau khi ông bà qua đời.

Người có tinh thần nghèo khó không tuỳ thuộc vào tiền bạc nhưng họ cậy dựa vào chính mình, thẳng thắn nhận định mình là ai và những gì mình có. Người thời nay thường lầm lẫn “Tôi là những gì tôi đang có. Tôi là ông nọ bà kia. Tôi là căn biệt thự hoành tráng, là cái xe hơi đắt tiền mới cáo cạnh.” Cảm nghiệm từ giá trị của chính mình thì khác hẳn tài sản mà mình đang có.

Chúa không lên án vật chất, nhưng chỉ lên án thái độ xử dụng vật chất. Vật chất do Chúa dựng nên mọi sự đều tốt đẹp để phục vụ con người. Con người chỉ là quản lý cho Ngài, như Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo dạy. Và con người thường làm sai chương trình của Chúa. Thay vì xử dụng vật chất như phương tiện, người ta đã biến nó thành mục đích. Thay vì xử dụng vật chất phục vụ đồng loại, người ta đã xử dụng đồng loại để phục vụ vật chất. Đó là những thái độ bị Chúa lên án vì làm chướng ngại, ngăn cản con người đạt đến hạnh phúc Nước Trời.

Chúa không khuyến khích cảnh nghèo, càng không khuyến khích những người vì lười biếng mà trở nên nghèo. Chúa chỉ khuyến khích những người vì Nước Trời mà tự nguyện sống nghèo. Những người vì Nước Trời mà tự nguyện trở nên nghèo là những người hiểu biết giá trị thực sự của tiền bạc. Biết rõ tiền bạc chỉ là phương tiện nên họ dùng tiền bạc mà không dính bén, có tiền mà không nô lệ cho đồng tiền, nhất là biết dùng tiền vào những việc hữu ích cho đồng loại. Họ là những tâm hồn dũng mãnh, luôn phấn đấu với chính mình để nâng tâm hồn mình và nâng cả thế giới lên. Ho là một mối phúc cho thế giới, cho nhân loại. Thế giới sẽ tốt đẹp biết bao nếu có nhiều người tự nguyện như mẹ Têrêsa với dòng Bác Ái thiện nguyện đã thể hiện với những người cùng khổ bên Calcutta ; và như bà Dorothy Day đã thể hiện nơi những người đàn bà bất hạnh, những người di dân lao động bên New York là những thí dụ điển hình.

Khi có được cảm nghiệm giá trị từ chính mình hơn là những gì chúng ta đang có, hay đã làm ra. Khi nhận định được là không ai có thể lấy mất giá trị của mình ra khỏi con người của mình, thực sự chúng ta lúc đó mới có được sự tự do để được hạnh phúc. Và lúc đó chúng ta sẽ nhìn đời một cách hoàn toàn cởi mở, đối xử với mọi người trong cung cách bình an, thư thái, cảm nghiệm thế giới cũng là một phần của Nước Cha trị đến. Chúng ta sẽ không đến với người nghèo, người cô thế với thái độ của một ân nhân, nhưng là để cùng cảm thông, cùng “đau với người đau, khóc với kẻ khóc,” cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, như Thánh Phaolo từng khuyên.

Hôm nay cũng là Ngày Của Tình Yêu (Valentine’s Day). Tình yêu không phải là chờ đợi để được cái này cái kia, như nhiều bài thơ bài nhạc thường diễn tả, mà là sẵn sàng chấp nhận mọi thử thách, mọi hy sinh cho nhau và vì nhau: khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh hoạn cũng như lúc mạnh khỏe. Tình yêu chân thật thì cho đi nhiều hơn nhận lãnh. Kinh nghiệm mỗi người chúng ta đều nhận thấy: những lúc cảm động và sung sướng nhất đời lại là những lúc gian khổ có nhau, nghèo nàn cùng cực có nhau, những giọt nước mắt ngọt bùi ướp đượm tình nồng. Trái lại, những lúc đi bon chen làm giầu, hay đi tìm chút vui thân xác bề ngoài, thì lại thường dễ sinh tật, làm cho nghìn trùng xa cách. Chính vì thế mà Tin Mừng tuần này xem ra rất mâu thuẫn, nhưng lại được chính Chúa Giêsu lật ngược lại cho chúng ta thấy được mặt phải, nhìn ra chìa khóa của tình yêu và hạnh phúc cho con người. Ai can đảm nghe và đem ra thực hành tình yêu ấy sẽ được chúc phúc và sẽ có hạnh phúc từ Thiên Chúa. Và người đó có thể thấy được Thiên Chúa.

Kính chúc toàn thể Quý bạn đọc năm mới Canh Dần 2010 an khang và hạnh phúc.